Klimat i pogoda w Szwecji

Królestwo Szwecji leży na Półwyspie Skandynawskim i należy do największych powierzchniowo państw Europy. Przez skrajną północ kraju przebiega koło podbiegunowe, a większość terytorium ma dostęp do Morza Bałtyckiego i Zatoki Botnickiej.

Południe i wschód Szwecji to głównie niziny, natomiast na północy wznoszą się masywy górskie — najwyższy szczyt Kebnekaise sięga 2111 m n.p.m. Linia brzegowa jest silnie rozczłonkowana: przez tysiąclecia lodowce uformowały mnóstwo malowniczych zatok i szkierów, a liczne wyspy nadają krajowi niepowtarzalny charakter.

Strefy klimatyczne Szwecji

Szwecja jest tak rozciągnięta z północy na południe, że obejmuje aż dwie strefy klimatyczne — subpolarną i umiarkowaną. Za kołem podbiegunowym leży jedynie niewielka część kraju; reszta terytorium znajduje się w strefie umiarkowanej.

Pogoda w Szwecji w poszczególnych miesiącach

Styczeń i luty to najzimniejsze miesiące roku w całym kraju. W pozostałych porach najcieplej jest na południu, w okolicach stolicy — Sztokholmu; im dalej na północ, tym chłodniej. Ogólnie klimat można określić jako umiarkowanie chłodny.

W marcu słupek rtęci podnosi się do +3°C, ale wieją przenikliwe wiatry, więc ten miesiąc wciąż uchodzi w Szwecji za zimowy.

Kwiecień pachnie już wiosną: powietrze ogrzewa się do +9°C, a do kraju — niczym ptaki wędrowne — zaczynają zlatywać się turyści.

W maju ociepla się do +16–18°C i rozpoczyna się sezon turystyczny. Na północy nastaje pora białych nocy: słońce chowa się za horyzont ledwie na dwie-trzy godziny, a przez kilka dni nie zachodzi wcale.

W czerwcu zaczyna się napływ turystów. Temperatura utrzymuje się w okolicach +21°C — idealna pogoda na zwiedzanie zabytków i rezerwatów przyrody.

Lipiec jest odrobinę cieplejszy: na nizinach do +23°C, w górach zaledwie +9–12°C. Lato w Szwecji jest ogólnie chłodne i komfortowe — bez upałów, silnych wiatrów i przewlekłych deszczy.

W sierpniu robi się nieco chłodniej, nie więcej niż +21°C. Na północy wciąż trwają białe noce.

We wrześniu znad Atlantyku napływają wilgotne masy powietrza, przynosząc mgły, deszcze i wysoką wilgotność. Temperatura utrzymuje się na poziomie +13–14°C — to całkiem dobra pogoda na rejsy morskie.

W październiku sezon podróży dobiega końca, a temperatura spada do +11–12°C.

Listopad jest zimny, +5–6°C, wieją silne wiatry, pogoda bywa kapryśna. Jesień w Szwecji jest długa i pochmurna: niebo zasnuwają ołowiane chmury, a słonecznych dni bywa najwyżej cztery w miesiącu.

W grudniu na południu pogoda jest łagodna — temperatura rzadko spada poniżej zera, średnio utrzymuje się około +2°C. Na południowym wschodzie bywa do -12°C, a na północy i północnym wschodzie, w rejonach górskich, mrozy przekraczają -16°C. W pobliżu koła podbiegunowego i za nim zimy są naprawdę surowe.

Lato na północy jest krótkie, zimy — śnieżne i długie, a niebo przeważnie zachmurzone. Im dalej z południa na północ, tym dni krótsze i ciemniejsze, zima dłuższa i surowsza, a lato krótsze i chłodniejsze.

Przyroda Szwecji

Niemal nietknięta przyroda Szwecji jest zachwycająca. Ogromne obszary porastają gęste lasy, wśród których kryją się tysiące jezior, rzek i strumieni. Prawie wszystkie rzeki niosą wody do Zatoki Botnickiej, a największe jeziora — Wetter i Wener — obfitują w ryby. W lasach dominują drzewa iglaste.

Świat zwierząt jest różnorodny: przy wodopojach można wypatrzyć niedźwiedzie brunatne i dziki, w lasach polują lisy, a z wysoka wypatrują zdobyczy sokoły, orły i jastrzębie. Zza krzewów ostrożnie wyglądają jelenie, a czasem na skraj lasu wyjdzie okazały łoś — rozejrzy się i zniknie w gęstwinie.

Turystyka w Szwecji

Turysta znajdzie w Szwecji mnóstwo atrakcji — od pokazów mody w stolicy po dzikie arktyczne krajobrazy. Głównym kierunkiem pozostaje turystyka przyrodnicza: ekologiczne szlaki przez nietknięte przestrzenie przyciągają podróżnych z całego świata.

Miłośnicy mocnych wrażeń jadą do Laponii, gdzie słońce północy, symfonie zorzy polarnej i niepowtarzalne śnieżne pejzaże zapadają w duszę na zawsze.

W kontraście do spokoju północnych równin tętni życie miast na południu kraju. Sztokholm, rozłożony na 14 wyspach, od dawna słynie z bliskości natury: pieczołowicie chroni się tu każdy strumień i każde drzewo, a zakątki przyrody harmonijnie współistnieją z bogatą historią. Zabytki i muzea stolicy przyciągają gości z wielu krajów.

Göteborg — drugie co do wielkości miasto kraju — oferuje całą gamę rozrywek i spotkanie z dziedzictwem kulturowym.

Sezon wysoki w Szwecji

Dla turystyki przyrodniczej i miejskiej najlepsze są czerwiec i lipiec — najcieplejsze i najbardziej słoneczne miesiące. Czerwiec bywa znacznie cieplejszy od sierpnia, bo od połowy sierpnia nadchodzą już chłody i przyroda szykuje się do zimy.

Sezon wysoki na narty trwa od grudnia do marca. W ośrodkach jest wtedy tłoczno i wesoło — trwają obchody Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Trzeba się jednak liczyć z tym, że ceny w sezonie są wysokie dosłownie na wszystko.

W pozostałych regionach szczyt przypada na letnie wakacje szkolne i okres urlopowy — wtedy intensywnie odbywają się wycieczki zarówno po miastach, jak i po szlakach przyrodniczych.

Sezon niski w Szwecji

Na stokach narciarskich martwy sezon trwa od czerwca do listopada, a w miastach i nadmorskich kurortach cisza panuje od października do końca kwietnia. Główna zaleta tego okresu to spokojniejsze ceny: linie lotnicze i biura podróży organizują wyprzedaże, a część hoteli oferuje spore zniżki na noclegi. O taniości nie ma jednak mowy w żadnym sezonie. Jedyne, co nieco psuje wypoczynek poza sezonem, to niemal stale pochmurna pogoda.

Co zabrać ze sobą do Szwecji

Nietknięta przyroda Szwecji — lasy, jeziora, rzeki i góry — jest warta zobaczenia. Pamiętaj jednak, że nad brzegami zbiorników wodnych żyją węże, a lasy pełne są owadów, w tym kleszczy, wśród których zdarzają się nosiciele zapalenia mózgu. Ubieraj się więc stosownie do pogody i możliwych zagrożeń.

Na leśne wędrówki wybieraj kurtkę z kapturem i ściągaczami przy nadgarstkach, a grube spodnie wpuszczaj w wysokie buty. Odzież najlepiej jasna — łatwiej dostrzec na niej owada. Przyda się też repelent na kleszcze i komary.

Nie zapomnij o swoich stałych lekach — na ból głowy czy ciśnienie — oraz o obowiązkowej polisie ubezpieczenia zdrowotnego.

Weź prawo jazdy: może zechcesz wypożyczyć samochód, a stawki od piątku do poniedziałku są najniższe. Podróżując z dzieckiem, spakuj pieluszki i jedzenie, do którego maluch jest przyzwyczajony.

Najważniejsze atrakcje Szwecji

Gamla Uppsala

Pięć kilometrów od miasta Uppsala znajduje się zabytek dawnych dziejów. Niegdyś była to ważna osada z rezydencją szwedzkich królów; pochowano tu wiele historycznych postaci, a legenda głosi, że mieszkał tu sam Odyn. Wraz z nadejściem chrześcijaństwa pogańska świątynia spłonęła, a w XII wieku wzniesiono kamienny kościół, który do dziś góruje nad starożytnymi kurhanami. Dojedziesz tu autobusem z Uppsali.

Królewski Djurgården

Główna atrakcja Sztokholmu leży tuż przy sercu miasta, na wyspie Djurgården. Jest tu mnóstwo rozrywek, restauracji, sklepów i muzeów, które zgodnie sąsiadują z rozległymi terenami zielonymi. Dawniej wyspa służyła jako królewskie tereny łowieckie.

Dziś turyści „polują" tu na pamiątki w centrum rzemiosła, zwiedzają galerie sztuki, poznają przeszłość Szwecji w skansenie Skansen — muzeum pod gołym niebem, oglądają północne zwierzęta w zoo i podziwiają tańce ludowe na licznych parkietach.

Na nabrzeżu wznosi się prawdziwy, odrestaurowany galeon z XVII wieku, wydobyty niegdyś z dna sztokholmskiej zatoki.

Pałac Królewski na Gamla Stan

Jeden z najokazalszych pałaców Europy, wzniesiony w 1754 roku na ruinach średniowiecznej twierdzy. Barokowa budowla stoi na starówce, a wiele z jej 608 komnat jest otwartych dla zwiedzających przez cały rok. Przed fasadą pełni służbę gwardia królewska, a uroczysta zmiana warty rozmachem dorównuje ceremonii przed pałacem Buckingham.

Ratusz

Słynny na cały świat gmach, w którym co roku odbywa się bankiet na cześć Nagród Nobla i ich laureatów.

Ogród Botaniczny w Göteborgu

Najpiękniejszy w Szwecji i jeden z największych w Europie ogrodów botanicznych: na 176 hektarach rośnie około 13 000 gatunków roślin. Większość terenu to rezerwat, resztę zajmuje arboretum. Dumą ogrodu jest Ogród Skalny; warto też zobaczyć Polanę Japońską, dolinę rododendronów i szklarnie.

Twierdza Älvsborg

Dobrze zachowana twierdza Älvsborg stoi na niewielkiej wyspie u ujścia rzeki Göta älv, przy wejściu do portu w Göteborgu. Niegdyś służyła obronie wybrzeża w wojnach z Danią.

Laponia

Szwedzka Laponia zajmuje około jednej czwartej powierzchni kraju, ale mieszka tu zaledwie 5% ludności. To kraina słońca północy, zorzy polarnej i niepowtarzalnych śnieżnych pejzaży. Można wspiąć się na najwyższy szczyt Szwecji, Kebnekaise, albo przejechać się psim zaprzęgiem — wrażenia zostaną na długo.

Zimą jest tu bardzo mroźno i niemal cały czas ciemno, za to właśnie wtedy zorza polarna widoczna jest najlepiej. Pod koniec zimy pogoda wyraźnie się poprawia i robi się jaśniej, choć słońce wisi tak nisko nad ziemią, że zdaje się panować wieczny zmierzch.

Birka — miasto wikingów

20 km od Sztokholmu, na wyspie pośrodku jeziora Melar, 1200 lat temu istniał wielki port handlowy. Po zakrojonych na szeroką skalę wykopaliskach otwarto tu muzeum, w którym można poznać życie i obyczaje wikingów.

Na zorzę polarną w szwedzkiej Laponii najlepiej polować w ciemnych miesiącach zimowych, gdy zjawisko widać na niebie najwyraźniej. Od maja do sierpnia północ kraju żyje z kolei rytmem białych nocy i słońca północy — obu fenomenów nie da się więc zobaczyć podczas jednego wyjazdu.

Miasta najlepiej zwiedzać w czasie wakacji szkolnych i urlopów — od czerwca do połowy sierpnia, póki trzyma się względne ciepło.

Miłośnikom nart, szlaków przyrodniczych i dawnych dziejów Szwecja zapewni zajęcia na kilka przyjazdów — jednego urlopu po prostu nie starczy, by obejrzeć wszystkie uroki tego ciekawego kraju.

Pogoda w miastach i kuroratch na każdy miesiąc

Sztokholm

Göteborg

Gotlandia

Linköping

Luleå

Malmö

Norrköping

Uppsala